foto dijkGegevens ondergrondse kabels en leidingen boven water gehaald

Een groot deel van ons land ligt onder de zeespiegel. Waterkeringen, zeeweringen en dijken zijn dan ook letterlijk van levensbelang. Dat ze er zijn is één, dat ze daadwerkelijk bestand zijn tegen hevige Noordwester stormen en extreme hoge waterstanden is iets dat actief moet worden geborgd. En daar komt veel bij kijken.

Waterschap Vallei en Veluwe is op 1 januari 2013 ontstaan uit een fusie tussen de waterschappen Vallei & Eem en Veluwe. Dit waterschap zorgt voor veilige dijken, schoon en voldoende oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater in het gebied tussen IJssel, Nederrijn, Utrechtse Heuvelrug en Randmeren. Dit waterschap is opdrachtgever van het dijkverbeteringsproject ‘Veiligheid Zuidelijke Randmeren en Eem’.

Overstromingen
Een belangrijke taak van het waterschap is het voorkomen van overstromingen en wateroverlast. “In de periode tot 2002 waren de waterkeringen langs de Zuidelijke Randmeerkust en de rivier de Eem aangemerkt als waterkering categorie C, en daarmee niet toetsplichtig. Veel kabels en leidingen zijn indertijd langs en kruisend met de waterkering gelegd. De primaire waterkeringen rondom het Markermeer vallen nu in categorie A, de hoogste categorie”, vertelt Rudy ten Tusscher van Waterschap Vallei en Veluwe. “Volgens onderzoek krijgen we eens in de 1250 jaar te maken met extreem hoge waterstanden, vooral veroorzaakt door opwaaiing vanuit het Markermeer. Dit betekent dat de dijken langs de Zuidelijke Randmeren ten westen van de Nijkerkersluis, aan strengere normen moeten voldoen. Dit betekent ook dat de niet-waterkerende objecten, waaronder kabels en leidingen, nu aan de strengste normen onderhevig zijn.” Ten Tusscher is projectleider kabels en leidingen van het dijkverzwaringsproject tussen Amerfoort, Barneveld en Nijkerk. “Het project heeft betrekking op een dijktracé van 33 kilometer. Ongeveer 24 kilometer dijk moet worden verhoogd en/of verstevigd. Hierbij moet rekening worden gehouden met veel aspecten zoals aanwezige bebouwing en wegen, flora en fauna en de aanwezige kabels en leidingen. Nadeel van de kabels en leidingen is dat ze niet zichtbaar zijn. En toch moeten we precies weten waar, wat ligt.”

Tekeningen onbetrouwbaar
In de dijkdelen die moet worden aangepakt liggen veel kabels en leidingen, ongeveer 4.000 stuks. In het verleden is juist gekozen voor aanleg in de dijk omdat ze hier het minst overlast veroorzaken en verder niemand in de weg liggen. “Er liggen allerlei kabels en leidingen. Kruisende leidingen, leidingen met asbestcement, vloeistof gevulde leidingen, hoogspanningskabels en gasleidingen. Ongeveer 20 kilometer kabel en leiding moet verlegd of aangepast worden.”
Sinds oktober 2011 zijn er gesprekken gevoerd met netbeheerders om in kaart te kunnen brengen welke kabels en leidingen waar liggen. “Dat is een probleem. Het kaartmateriaal is niet altijd betrouwbaar. Zo is de diepte niet aangegeven op tekening en we moeten rekening houden met een foutmarge van ongeveer een meter. Een ruime marge als je eigenlijk exact moet weten waar de kabel of leiding zich bevindt om te voorkomen dat je deze beschadigt bij graafwerkzaamheden.”

Bedrijf met ervaring
Op basis van de tekeningen bleek dus dat er onvoldoende gegevens bekend waren om daadwerkelijk te gaan graven teneinde de kabels en leidingen te verleggen of – door middel van een constructie of aanpassing van het materiaal – te versterken. Toch was het erg belangrijk om de juiste gegevens ‘boven water’ te krijgen.
“Tijdens het project ‘Ruimte voor de Rivier’ in Deventer heeft Syntax InfraMediairs laten zien dat ze ervaring hebben met het nauwkeurig in kaart brengen van aanwezige kabels en leidingen. Vol vertrouwen hebben we het bedrijf ingeschakeld voor we daadwerkelijk zouden starten met de engineeringsfase”, vertelt Ten Tusscher.

Waardevolle partij
Op aangeven van Syntax InfraMediairs werden op 30 locaties proefsleuven gegraven. Dankzij goede relaties met netbeheerders en dankzij kennis over kabels en leidingen – want ook het herkennen van een kabel of leiding is van belang – werd snel en nauwkeurig het traject in kaart gebracht. Dit werd digitaal vastgelegd volgens een systeem waar iedere netbeheerder en uitvoerder mee uit de voeten kan.
Ten Tusscher ziet de toegevoegde waarde van de inzet van Syntax InfraMediairs vooral in de nauwkeurigheid van de inventarisatie van de ligging. “Dat is zeer overzichtelijk in kaart gebracht. Daarnaast is Syntax InfraMediairs een waardevolle partij gebleken als het gaat om risicobeheersing. Ze kunnen, op basis van kennis en ervaring, goed inschatten in hoeverre er sprake is van bepaalde risico’s.”

Op dit moment is ongeveer 90% goed in kaart gebracht. Op basis hiervan zal het dijkverbeteringsplan naar verwachting deze zomer worden vastgesteld. In het najaar worden de eerste dijktracés aangepast.
Kijk voor meer informatie over dit dijkverbeteringsproject op www.vallei-veluwe.nl en klik op Werk in uitvoering -> Projecten -> Dijkverbetering Zuidelijke Randmeren en Eem.